วันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ เป็นวันคล้ายวันสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร อดีตองค์อุปถัมภิกาโรงเรียนราชินี

     สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร  ทรงเป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ประสูติวันพุธ เดือน ๕ แรม ๖ ค่ำ ปีวอก ตรงกับวันที่ ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๒๗ ณ พระตำหนักสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา บรมราชเทวี ในพระบรมมหาราชวัง ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสถาปนาเป็นสมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร และต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ทรงสถาปนาเป็นสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร

     สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร  ทรงมีพระเชษฐา พระเชษฐภคินี พระอนุชา และพระขนิษฐา ดังนี้

๑. สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ ต่อมาทรงได้รับการสถาปนาพระอิสริยยศเป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมงกุฎราชกุมาร พระองค์แรก ในรัชกาลที่ ๕
๒. สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าอิศริยาภรณ์
๓. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา
๔. สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าสมมติวงศ์วโรทัย กรมขุนศรีธรรมราชธำรงฤทธิ์
๕. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์
๖. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าศิราภรณ์โสภณ
๗. สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช
๘. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้า (ยังไม่พระราชทานพระนาม) สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติได้ ๓ วัน

    ปีพุทธศักราช ๒๔๓๑ สมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ ซึ่งทรงสูญเสียพระราชธิดาสองพระองค์ คือ สมเด็จเจ้าฟ้าพาหุรัดมณีมัย และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิง ซึ่งสิ้นพระชนม์ในวันประสูติ ได้ทรงขอพระราชทานสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร จากสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า มาเป็นพระราชธิดาบุญธรรม

    สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร ทรงได้รับการศึกษาที่โรงเรียนราชกุมารี ซึ่งตั้งอยู่ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ตั้งแต่ทรงพระเยาว์ทรงได้รับการอบรมตามประเพณี ทรงศึกษาเล่าเรียนแตกฉานในภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ ทั้งภาษาอังกฤษและฝรั่งเศส โปรดทรงพระอักษรอยู่เนืองนิจ จึงทำให้ทรงมีความคิดเห็นกว้างไกล และที่สนพระทัยเป็นพิเศษคือ การเย็บปักถักร้อย ทรงทำผ้ารองจาน ผ้ารองแก้ว เสื้อกันหนาว ร้อยดอกไม้ เป็นต้น

     เมื่อสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ องค์พระผู้พระราชทานกำเนิดโรงเรียนราชินีเสด็จสวรรคต โรงเรียนราชินีต้องประสบกับปัญหาทางด้านการเงินเรื่อยมา เมื่อความทราบถึงพระองค์ก็ได้ทรงรับเป็นองค์อุปถัมภิกาโรงเรียนราชินีจนตลอดพระชนม์ชีพ พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ ตั้งเป็นงบประมาณใช้ในการซ่อมแซมและก่อสร้างอาคารเรียนให้ทันสมัยขึ้น จะเสด็จมาประทานรางวัลและประกาศนียบัตรแก่นักเรียนทุกๆปี พระองค์จะเสด็จตรวจอาคารเรียน ห้องครัว ตลอดจนห้องน้ำ เพื่อทรงดูสภาพความเป็นอยู่ของนักเรียน และเมื่อสิ่งใดขาดตกบกพร่องก็จะทรงแก้ไขทันที เกี่ยวกับด้านหลักสูตรการศึกษา ทรงเน้นว่านักเรียนชั้นประถมจะต้องเรียนนาฏศิลป์ไทยเพื่อให้เกิดความซาบซึ้งในวัฒนธรรมไทย โปรดให้ทางโรงเรียนอบรมและรักษาวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีของไทยไว้อย่างเคร่งครัด เมื่อเรียนสูงขึ้นจะมีครูชาวต่างประเทศมาสอนภาษาอังกฤษ เพื่อให้นักเรียนเกิดความชำนาญในการฝึกออกเสียง ตลอดจนสามารถพูดโต้ตอบได้ ทรงห่วงใยในสุขภาพของนักเรียน ทรงให้แพทย์เข้ามาตรวจสุขภาพของนักเรียนเป็นประจำทุกปี สำหรับเครื่องแต่งกายชุดพลศึกษาของนักเรียนนั้น ทรงออกแบบด้วยพระองค์เอง เพื่อจะได้สะดวกในการเรียน และครูที่สอนวิชาวิชาพลศึกษาทรงเน้นว่า ควรจะเป็นครูผู้หญิง เมื่อใดที่พระองค์ทรงมีหนังสือเกี่ยวกับการเรียนการสอนก็จะประทานแก่โรงเรียน นอกจากนี้ยังพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์สำหรับการศึกษาของบุตรข้าราชบริพาร ทั้งที่เรียนในประเทศและต่างประเทศด้วย

     พระราชกรณียกิจที่สำคัญอีกประการคือ ทรงสร้างโรงเรียนราชินีบนขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติและทรงอุทิศพระกุศลถวายสมเด็จพระศรีพัชรินทรา บรมราชินีนาถ ที่ทรงอุปการะเลี้ยงดูพระองค์ตั้งแต่เยาว์ชันษา

     สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๔๘๑ เวลา ๒๓.๑๕ นาฬิกา สิริรวมพระชนมายุได้ ๕๔ พรรษา

 
 
 

บรรณานุกรม

ราชินี, โรงเรียน. หนังสือที่ระลึกพระราชทานเพลิงศพ พระองค์เจ้าสุทธสิริโสภา. กรุงเทพฯ : โรงเรียนราชินี. ๒๕๔๑.

 

โรงเรียนราชินี ๔๔๔ ถนนมหาราช แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๒๑-๑๕๐๑ อัตโนมัติ ๘ เลขหมายโทรสาร ๐-๒๒๒๒-๖๘๘๓