วันที่ ๒๖ ธันวาคม เป็นวันคล้ายวันสิ้นชีพิตักษัยของ หม่อมเจ้าอัจฉราฉวี เทวกุล อดีตท่านอาจารย์ใหญ่โรงเรียนราชินี

      หม่อมเจ้าอัจฉราฉวี เทวกุล ทรงเป็นพระธิดาในสมเด็จ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ และหม่อมจันทร์ เทวกุล ณ อยุธยา ประสูติเมื่อวันที่ ๒๔ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๓๘ ทรงมีพระนามเล่นเป็นที่รู้จักกันในหมู่พระญาติและพระสหายที่คุ้นเคยว่า "ท่านหญิงอึ่ง" ทรงได้รับการศึกษาขั้นต้นจากโรงเรียนราชินี ทรงเริ่มเป็นครูเมื่อ พุทธศักราช ๒๔๕๔ ทรงสอนวิชาสามัญ รวมทั้งวิชาที่โปรดเป็นพิเศษคือ วาดเขียน ซึ่งสนพระทัยเรียนเพิ่มเติมภายหลัง ขณะเดียวกันก็ทรงช่วยงานด้านธุรการและด้านปกครอง

พุทธศักราช ๒๔๗๗ ทรงดำรงตำแหน่งครูหัวหน้าแผนกมัธยม
พุทธศักราช ๒๔๗๙ ทรงเป็นผู้ช่วยหม่อมเจ้าพิจิตรจิราภา เทวกุล ท่านอาจารย์ใหญ่และสอนวาดเขียน
พุทธศักราช ๒๔๘๖ ทรงดำรงตำแหน่งครูใหญ่
พุทธศักราช ๒๕๑๒ ทรงรับตำแหน่งผู้จัดการโรงเรียนราชินี รับภารกิจในด้านการเงินและทรงเป็นประธานกรรมการราชินีมูลนิธิ
พุทธศักราช ๒๕๑๗ ทรงลาออกจากงานด้านบริหาร ด้วยทรงพระชรา และทรงได้รับการถวายพระเกียรติจาก "ราชินีมูลนิธิ" ให้ดำรงตำแหน่ง "ท่านอาจารย์ใหญ่อุปการคุณ"

     ตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนราชินีนั้น ได้ทรงงานเพื่อโรงเรียน ทรงปฏิบัติงานที่อำนวยคุณประโยชน์แก่โรงเรียนนานัปการ ผลงานที่ทรงกระทำไว้นั้น ทำให้โฉมหน้าของโรงเรียนผิดไปจากเก่า โดยมีการสร้างอาคารใหม่ๆ เกิดขึ้นแทนของเก่า คือ

๑. ตึกประถม
๒. ตึกมัธยม
๓. ตึกนอนนักเรียนประจำ
๔. ห้องสุขา ห้องน้ำนักเรียนประจำ
๕. ตึกอนุบาล
๖. ตึกพยาบาล
๗. ตึกวิทยาศาสตร์
๘. ตึกสว่างวัฒนา ประกอบด้วยห้องสมุดและห้องประชุม อุทิศถวายเป็นพระอนุสรณ์ แด่สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี
พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า

๙.

สระว่ายน้ำ
๑๐. สโมสรของสมาคมนักเรียนเก่าราชินีในพระบรมราชินูปถัมภ์
๑๑. ตึกประกอบอาหาร
๑๒. ตึกรับประทานอาหาร


ภาพหมู่ตึกของโรงเรียน
   
   
ตึกประถม
ตึกมัธยม
   
   
 
ตึกนอนนักเรียนประจำ
 
 
   
ตึกประกอบอาหาร
สระว่ายน้ำ อัจฉราฉวี
   

    ขณะที่ทรงพัฒนาด้านก่อสร้าง ก็ทรงสนับสนุนให้เกิดความก้าวหน้าทางวิชาการไปด้วย ทรงกระตือรือร้นที่จะรับวิธีการใหม่ๆ ทรงขอคณะผู้เชี่ยวชาญมาให้คำแนะนำ หรือส่งครูไปอบรมเพื่อเพิ่มพูนความรู้อยู่เสมอ เสด็จไปดูการศึกษา ณ ประเทศอังกฤษ ทรงจัดหาครูสตรีชาวอังกฤษไว้สอนการออกเสียงที่ถูกต้องแก่นักเรียน ทรงร่วมกับสมาคมนักเรียนเก่าจัดสร้างห้องสมุด ห้องปฏิบัติการภาษาอังกฤษ(Linguistic Lab)

     ในด้านจริยธรรม ทรงกวดขันมากทั้งครูและนักเรียน ครูจะต้องเป็นแบบอย่างที่ดี นักเรียนต้องเรียบร้อย กิริยามารยาทงดงามสมเป็นกุลสตรี ทั้งนี้รวมไปถึงการอนุรักษ์เอกลักษณ์ความเป็นไทย โดยทรงจัดตั้งวงมโหรีโรงเรียนราชินี เพื่อให้นักเรียนได้แสดงความสามารถในด้านศิลปะ ซึ่งนับเป็นของแปลกและใหม่ในสมัยนั้น ภาพเด็กหญิงเล็กๆ ในเครื่องแบบนักเรียนบรรเลงดนตรีไทย และขับร้องเพลงไทยเดิมอย่างไพเราะ เป็นที่ชื่นชอบของผู้คนทั่วไป

     นอกจากนี้ทรงเล็งเห็นความสำคัญของการออกกำลังกายเพื่อส่งเสริมสุขภาพอนามัยของนักเรียน ทรงมีพระดำริจะจัดสร้างสระว่ายน้ำ ซึ่งต่อมาเมื่อทางโรงเรียนได้จัดสร้างสระว่ายน้ำตามพระดำริแล้ว จึงได้อัญเชิญพระนามท่านมาเป็นชื่อสระว่ายน้ำของโรงเรียนว่า "สระอัจฉราฉวี" ต่อมาในปี พุทธศักราช ๒๕๔๗ ได้รื้อสระว่ายน้ำอัจฉราฉวี และสร้างอาคารใหม่เป็นอาคารกีฬาสูง ๓ ชั้นและใช้ชื่อว่า "อาคารกีฬาและสระว่ายน้ำอัจฉราฉวี"

 
   
ด้านหน้าอาคาร
 
   
 
   
ชั้น 1 สระว่ายน้ำ
ชั้น 2 โรงยิม
ชั้น 3 ห้องออกกำลังกาย
 

     หม่อมเจ้าอัจฉราฉวี เทวกุล สิ้นชีพิตักษัยอย่างกระทันหันด้วยโรคพระทัยวาย ณ โรงพยาบาลกรุงเทพ เมื่อวันอาทิตย์ที่ ๒๖ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๒๕ เวลา ๑๘.๒๒ นาฬิกา สิริรวมพระชันษา ๘๗ ปี

 
 
เพลง "อุทยานราชินี"
 
คำร้อง
ทำนอง
ครูสุชาดา เลิศประไพ, ครูลดาวัลย์ โสมศรี
สากล
 
  อุทยานนี้งามนามระบือ
ถิ่นนี้คืออ้อมอกป้องปกทุกครา
เทิดถวายด้วยใจบูชา
ถิ่นนี้แหละหนานามราชินี
  สีชมพูคู่ดวงจิต
น้ำเงินคือมิตรและไมตรี
เทิดถวายแต่องค์พระพันปี
ราชินี ราชินี ของเรา
 
 

 
 
     เพลงนี้ประพันธ์ขึ้นเพื่อให้นักเรียนขับร้องในงานกีฬาสีของโรงเรียน (24 พฤศจิกายน ของทุกปี) ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันประสูติของ
หม่อมเจ้าอัจฉราฉวี เทวกุล อดีตท่านอาจารย์ใหญ่และท่านอาจารย์ใหญ่อุปการคุณ
 
 

บรรณานุกรม

ราชินี,โรงเรียน. หนังสือที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงพระศพ หม่อมเจ้าอัจฉราฉวี เทวกุล ท.จ.ว. กรุงเทพฯ  : ราชินีมูลนิธิ. ๒๕๔๖.

 
 

โรงเรียนราชินี ๔๔๔ ถนนมหาราช แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐
โทรศัพท์ ๐-๒๒๒๑-๑๕๐๑ อัตโนมัติ ๘ เลขหมายโทรสาร ๐-๒๒๒๒-๖๘๘๓